Een boek als vriend. Leer je kind van lezen te houden.

We zijn het er vast allemaal over eens dat lezen nuttig, leuk en de moeite waard is om een vast onderdeel van ons leven te maken. Tenminste… wij ouders zijn het daarover eens. Bij kinderen, vooral oudere kinderen, ligt dat vaak wat ingewikkelder. Laten we daarom eens kijken hoe we bij hen een blijvende liefde voor boeken kunnen ontwikkelen.

Het staat buiten kijf dat liefde voor lezen al op jonge leeftijd moet worden opgebouwd. Helaas is zelfs dat geen garantie dat een kind boeken niet links laat liggen op het moment dat het zelf gaat bepalen hoe het zijn vrije tijd doorbrengt.

Boeken en de allerkleinsten

Boeken horen al vanaf de allereerste levensjaren bij een kind. In het begin zijn het vooral speelgoedjes waarmee zelfs baby’s kunnen spelen. Op schoot bij mama of papa luisteren ze eerst naar rijmpjes en later naar boeiende verhalen. Zo wordt contact met boeken een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven. Laat je kind bladeren, plaatjes bekijken en aanwijzen. Leer het tegelijkertijd meteen hoe je met boeken omgaat:

  • pagina’s voorzichtig omslaan
  • boeken alleen met schone handen aanraken
  • ze niet ombuigen
  • er niet in tekenen, tenzij het daarvoor bedoeld is

Zolang jij zelf voorleest, is het allemaal nog vrij eenvoudig. Later komt echter de periode waarin kinderen zelf leren lezen, maar het nog moeilijk vinden. Dit is het moment waarop lezen hen volledig kan gaan tegenstaan. Hoe voorkom je dat?

Hoewel het goed is om elke dag te lezen, mag het geen verplichting worden die koste wat kost moet worden nageleefd. Jij hebt vast ook dagen waarop je moe bent en geen zin hebt om te lezen. Bewaar het lezen daarom niet voor momenten waarop je kind moe is of met zijn gedachten ergens anders zit.

Kies samen een boek uit dat de jonge lezer echt leuk vindt. Kinderen houden van teksten die in korte stukjes zijn verdeeld, zodat ze tussendoor even kunnen ontspannen met een afbeelding of een kleine opdracht. Als lezen niet zo soepel gaat, probeer dan geen records te breken – lees liever kleine stukjes tegelijk.

De zelfstandige lezer

Zodra een kind zonder problemen kan lezen, wordt het belangrijkste doel om liefde voor boeken en de verhalen erin te ontwikkelen. Hoe kun je daarbij helpen? Vergeet druk en verplicht lezen. Richt je liever op beleving, emoties en tijd samen.

  • Ga op zoek naar boeken waarbij kinderen zelf kunnen meedoen aan het verhaal of opdrachten kunnen uitvoeren.
  • Accepteer dat het in het begin niet belangrijk is WAT ze lezen, maar DAT ze lezen. Als een boek niet ongepast is, zet dan je twijfels opzij en neem uit de boekwinkel of bibliotheek juist dat boek mee dat je kind zelf heeft uitgekozen – ook al was het alleen vanwege de plaatjes of de titel.
  • Zelfs de grootste boekenhater kan enthousiast worden van strips. Het is misschien geen volwaardig boek, maar strips helpen wel om de gewoonte te ontwikkelen om tijd door te brengen met lezen in plaats van met een telefoon.
  • Praat samen over het boek. Laat je kind vertellen wat er interessant is aan het verhaal, wat er gebeurt en wat er nieuw is.
  • Stimuleer de kleine illustrator – Houdt je kind van tekenen? Laat het een stukje van het boek lezen en daar een illustratie bij maken. Je kunt zelf ook meedoen en ontdekken hoe kleurrijk de wereld van de fantasie is.
  • Maak van lezen een ritueel en kies een vast moment op de dag. Ga samen op de bank zitten, ieder met een eigen boek, en geniet van een rustig moment samen, bijvoorbeeld voor het slapengaan of na de lunch.
  • Als kinderen jou nooit met een boek zien, is het veel moeilijker om hen uit te leggen dat lezen een leuke en natuurlijke activiteit is.
  • Zorg ervoor dat boeken zichtbaar en binnen handbereik zijn. Plaats in de kinderkamer smalle plankjes met een randje waarop boeken met de voorkant zichtbaar kunnen worden neergezet. Er passen misschien niet veel boeken op, maar kinderen zien ze wel sneller. Wissel de boeken af en toe af.
  • Ga je op vakantie? Probeer dan een leuk boek te vinden over de plek waar jullie naartoe gaan.

De strijd met de mobiele telefoon

De grootste concurrent in onze poging om kinderen enthousiast te maken voor lezen, is zonder twijfel de mobiele telefoon of tablet met snelle, makkelijke en altijd beschikbare online content. Maar deze strijd moeten we winnen! Hoe zorg je ervoor dat een kind liever een boek pakt?

  • Kinderen worden vaak afgeschrikt door lange, doorlopende teksten. Zelfs oudere kinderen hebben baat bij boeken die overzichtelijk zijn opgebouwd en aantrekkelijke illustraties bevatten.
  • Speel een vergelijkingsspel – kies een boek waarvan een film is gemaakt die je kind nog niet heeft gezien. Lees samen een stukje van het boek zodat het zich een beeld kan vormen van de hoofdpersonen en de omgeving. Kijk daarna samen de film. Hoe anders was de fantasie van de lezer vergeleken met de visie van de filmregisseur? Is het niet geweldig om zelf regisseur te zijn en je eigen wereld te creëren?
  • Heeft je kind een favoriet onderwerp waarover het alles wil weten? Leg uit dat een goed boek niet alleen feiten biedt, maar ook context, verhalen en een dieper begrip.

We hopen dat onze tips je helpen om een enthousiaste lezer op te voeden. We wensen jullie veel prachtige momenten met boeken!

Het team van Mama Labels